Powiat Koniński

Charakterystyka Powiatu Konińskiego

Powiat Koniński położony jest we wschodniej części województwa wielkopolskiego i otacza miasto Konin, które stanowi główny ośrodek gospodarczy regionu. To jeden z najbardziej charakterystycznych obszarów Wielkopolski, gdzie przez dziesięciolecia rozwój opierał się na wydobyciu węgla brunatnego i energetyce. Dziś powiat znajduje się w centrum jednej z największych transformacji gospodarczych i środowiskowych w Polsce, związanej z odchodzeniem od paliw kopalnych i budową nowego modelu rozwoju.

Region wyróżnia się niezwykle zróżnicowanym krajobrazem. Obok rozległych terenów rolniczych znajdują się jeziora Pojezierza Wielkopolskiego, kompleksy leśne, dawne odkrywki górnicze oraz tereny rekultywowane. Dzięki temu Powiat Koniński jest miejscem, gdzie można obserwować zarówno skutki wieloletniej działalności przemysłowej, jak i nowoczesne działania związane z odbudową środowiska.

W skład powiatu wchodzą m.in. Ślesin, Sompolno, Golina, Kleczew, Rychwał, Skulsk, Kramsk, Kazimierz Biskupi, Krzymów, Stare Miasto, Grodziec i Wierzbinek. Szczególnie ważną rolę odgrywają gminy położone wokół jezior ślesińskich i dawnych terenów górniczych, które stają się laboratorium zielonej transformacji dla całego regionu.

Współcześnie Powiat Koniński należy do najciekawszych obszarów rozwojowych Wielkopolski. Proces rekultywacji terenów pokopalnianych, rozwój odnawialnych źródeł energii oraz odbudowa zasobów wodnych sprawiają, że region może stać się jednym z liderów transformacji energetycznej w Polsce.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Koniński leży na styku Kotliny Kolskiej, Pojezierza Gnieźnieńskiego i Doliny Warty. Krajobraz został silnie przekształcony przez działalność człowieka, ale jednocześnie zachował wiele cennych walorów przyrodniczych.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• Jezioro Ślesińskie,

• Jezioro Mikorzyńskie,

• Jezioro Licheńskie,

• Jezioro Pątnowskie,

• dolina Warty,

• tereny pokopalniane i zwałowiska rekultywacyjne.

Wyjątkowym zjawiskiem są sztucznie ukształtowane wzgórza powstałe na terenach po odkrywkach węgla brunatnego. W wielu miejscach zostały już zagospodarowane i porośnięte roślinnością.

Wody i retencja

Powiat odgrywa niezwykle ważną rolę w gospodarce wodnej wschodniej Wielkopolski.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Warta,

• Powa,

• Kanał Ślesiński,

• Kanał Warta–Gopło.

Istotne znaczenie mają również:

• jeziora ślesińskie,

• zbiorniki pokopalniane,

• starorzecza Warty,

• mokradła i tereny podmokłe.

Jeziora konińskie i wyzwania wodne regionu

Przez dziesięciolecia eksploatacja węgla brunatnego wpływała na poziom wód gruntowych i stan jezior regionu. Obecnie jednym z najważniejszych zadań jest odbudowa zasobów wodnych oraz zwiększanie retencji krajobrazowej.

Jednocześnie jeziora Ślesińskie i Licheńskie pozostają jednymi z najważniejszych obszarów rekreacyjnych wschodniej Wielkopolski.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Koniński posiada zróżnicowaną strukturę gospodarczą.

Najważniejsze sektory obejmują:

• energetykę,

• przemysł,

• rolnictwo,

• logistykę,

• turystykę,

• usługi,

• odnawialne źródła energii.

Na terenach rolniczych dominują:

• pszenica,

• kukurydza,

• rzepak,

• buraki cukrowe,

• zboża paszowe.

Znaczącą rolę odgrywa również hodowla bydła i trzody chlewnej.

Transformacja energetyczna Konińskiego Zagłębia

Przez dziesięciolecia region był związany z działalnością ZE PAK oraz kopalni odkrywkowych węgla brunatnego.

Obecnie Powiat Koniński jest jednym z najważniejszych obszarów transformacji energetycznej w Polsce. Rozwijane są:

• farmy fotowoltaiczne,

• magazyny energii,

• projekty wodorowe,

• rekultywacja terenów pokopalnianych,

• nowe funkcje turystyczne i rekreacyjne dawnych odkrywek.

To jeden z najbardziej interesujących przykładów przechodzenia od gospodarki opartej na węglu do gospodarki niskoemisyjnej.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują znaczną część powierzchni powiatu.

Największe kompleksy leśne znajdują się w okolicach:

• Kazimierza Biskupiego,

• Grodźca,

• Wierzbinka,

• Skulska.

Dominują:

• sosna zwyczajna,

• brzoza,

• dąb,

• olsza,

• modrzew.

Lasy wspierają:

• retencję wód,

• odbudowę terenów pokopalnianych,

• ochronę klimatu,

• zachowanie bioróżnorodności,

• rekreację mieszkańców.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Pomimo silnej działalności przemysłowej region zachował wiele cennych siedlisk przyrodniczych.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• bobry,

• wydry,

• lisy.

W rejonie jezior i doliny Warty spotkać można:

• bieliki,

• żurawie,

• czaple siwe,

• rybitwy,

• kormorany,

• błotniaki stawowe.

Coraz większe znaczenie przyrodnicze zyskują również tereny rekultywowane po działalności górniczej.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Koniński posiada bogatą historię związaną zarówno z Wielkopolską, jak i tradycjami religijnymi regionu.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Sanktuarium Matki Bożej Licheńskiej,

• romański kościół w Kazimierzu Biskupim,

• zabytki Ślesina,

• historyczne centra Sompolna i Goliny,

• klasztory i kościoły regionu,

• zespoły pałacowo-parkowe.

Licheń – jedno z największych sanktuariów Europy

Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej jest jednym z największych kościołów w Europie i najważniejszym miejscem pielgrzymkowym regionu. Co roku przyciąga setki tysięcy odwiedzających z Polski i zagranicy.

Turystyka i rekreacja

Powiat posiada bardzo duży potencjał turystyczny.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Licheń,

• jeziora ślesińskie,

• Kanał Ślesiński,

• dolinę Warty,

• szlaki rowerowe,

• tereny rekultywowane po odkrywkach.

Popularne formy aktywności to:

• żeglarstwo,

• kajakarstwo,

• wędkarstwo,

• turystyka rowerowa,

• pielgrzymki,

• obserwacja przyrody.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Koniński jest jednym z najważniejszych obszarów zielonej transformacji w Polsce.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• rekultywację terenów pokopalnianych,

• odbudowę zasobów wodnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• tworzenie nowych zbiorników wodnych,

• ochronę doliny Warty,

• zwiększanie retencji krajobrazowej,

• rozwój gospodarki obiegu zamkniętego.

To właśnie tutaj realizowane są jedne z najbardziej ambitnych projektów związanych z przekształcaniem terenów przemysłowych w nowoczesne przestrzenie przyrodnicze i gospodarcze.

Potencjał rozwojowy

Powiat Koniński posiada wyjątkowe możliwości rozwoju w skali kraju.

Najważniejsze atuty to:

• strategiczne położenie komunikacyjne,

• jeziora i zasoby wodne,

• doświadczenie przemysłowe,

• rozwijająca się energetyka odnawialna,

• tereny inwestycyjne,

• potencjał turystyczny,

• środki związane ze sprawiedliwą transformacją.

Najbliższe dekady będą dla regionu okresem fundamentalnych zmian. Rekultywacja terenów pokopalnianych, rozwój energetyki odnawialnej, poprawa retencji oraz odbudowa zasobów przyrodniczych mogą sprawić, że Powiat Koniński stanie się jednym z najbardziej innowacyjnych i ekologicznych obszarów Wielkopolski.