Powiat Nowotomyski

Charakterystyka Powiatu Nowotomyskiego

Powiat Nowotomyski położony jest w zachodniej części województwa wielkopolskiego, pomiędzy Poznaniem a granicą województwa lubuskiego. To region o wyjątkowej historii gospodarczej i kulturowej, znany przede wszystkim z tradycji wikliniarskich, chmielarskich oraz silnej przedsiębiorczości mieszkańców. Korzystne położenie przy jednym z najważniejszych korytarzy transportowych Polski sprawia, że powiat należy do dynamicznie rozwijających się obszarów zachodniej Wielkopolski.

Siedzibą powiatu jest Nowy Tomyśl – miasto rozpoznawalne w całym kraju dzięki największemu na świecie wiklinowemu koszowi oraz wielowiekowym tradycjom związanym z uprawą chmielu i wyplataniem wyrobów z wikliny. Ważną rolę odgrywają również Opalenica, Zbąszyń, Lwówek, Miedzichowo i Kuślin, które wspólnie tworzą region o zróżnicowanym charakterze gospodarczym i przyrodniczym.

Powiat wyróżnia się krajobrazem, w którym rozległe pola uprawne przeplatają się z lasami, jeziorami i terenami doliny Obry. Szczególnie cenne są zachowane fragmenty naturalnych ekosystemów wodnych oraz obszary związane z Pojezierzem Lubuskim i doliną Obry, pełniące ważną funkcję przyrodniczą i retencyjną.

Współcześnie Powiat Nowotomyski skutecznie łączy rozwój gospodarczy z ochroną środowiska. W obliczu zmian klimatycznych coraz większego znaczenia nabierają działania związane z retencją wody, ochroną terenów podmokłych oraz rozwojem zielonej infrastruktury wspierającej lokalne ekosystemy.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Nowotomyski położony jest na pograniczu Wielkopolski i Ziemi Lubuskiej. Krajobraz został ukształtowany przez ostatnie zlodowacenie, które pozostawiło liczne jeziora, równiny sandrowe oraz rozległe kompleksy leśne.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• dolina Obry,

• Pojezierze Zbąszyńskie,

• Jezioro Błędno,

• Jezioro Lutol,

• lasy okolic Miedzichowa,

• tereny sandrowe zachodniej Wielkopolski.

Region wyróżnia się dużym udziałem terenów leśnych oraz stosunkowo niewielką presją urbanizacyjną, co sprzyja zachowaniu wysokiej jakości środowiska.

Wody i retencja

Wody powierzchniowe stanowią jeden z najcenniejszych zasobów przyrodniczych powiatu.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Obra,

• Czarna Woda,

• Kanały Obrzańskie,

• liczne dopływy jeziorne.

Istotne znaczenie mają również:

• Jezioro Błędno,

• Jezioro Lutol,

• mokradła doliny Obry,

• stawy rybne,

• obszary podmokłe.

Obra – rzeka, która tworzy krajobraz regionu

Obra od wieków wpływa na rozwój gospodarczy i przyrodniczy zachodniej Wielkopolski. Jej dolina pełni funkcję ważnego korytarza ekologicznego oraz naturalnego systemu retencyjnego, wspierającego ochronę zasobów wodnych.

W ostatnich latach coraz większą uwagę poświęca się zachowaniu naturalnych funkcji terenów podmokłych oraz ograniczaniu skutków suszy.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Nowotomyski należy do najbardziej przedsiębiorczych regionów zachodniej Wielkopolski.

Najważniejsze sektory gospodarki obejmują:

• przemysł,

• logistykę,

• rolnictwo,

• przetwórstwo spożywcze,

• handel,

• usługi,

• produkcję mebli.

Na terenach rolniczych dominują:

• zboża,

• kukurydza,

• rzepak,

• ziemniaki,

• rośliny pastewne.

Duże znaczenie posiada również:

• hodowla bydła,

• hodowla trzody chlewnej,

• produkcja drobiarska.

Chmiel i wiklina – symbole regionu

Powiat Nowotomyski od ponad dwóch stuleci słynie z uprawy chmielu oraz wyrobów wikliniarskich. To właśnie tutaj rozwijały się jedne z największych plantacji chmielu w Polsce, a tradycje wyplatania koszy i wyrobów użytkowych z wikliny stały się częścią lokalnej tożsamości.

Najbardziej rozpoznawalnym symbolem miasta jest ogromny wiklinowy kosz stojący w Nowym Tomyślu, będący jedną z największych tego typu konstrukcji na świecie.

Lasy i środowisko

Powiat należy do najbardziej zalesionych regionów Wielkopolski.

Największe kompleksy leśne znajdują się w okolicach:

• Miedzichowa,

• Zbąszynia,

• Lwówka,

• Kuślina.

Dominują:

• sosna zwyczajna,

• dąb,

• brzoza,

• buk,

• olsza.

Lasy pełnią funkcje:

• retencyjne,

• klimatyczne,

• rekreacyjne,

• gospodarcze,

• przyrodnicze.

Stanowią również ważne ogniwo korytarzy ekologicznych łączących Wielkopolskę z obszarami zachodniej Polski.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat posiada wiele cennych siedlisk związanych z jeziorami, lasami i dolinami rzecznymi.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• bobry,

• wydry,

• lisy.

Wśród ptaków spotkać można:

• bieliki,

• żurawie,

• bociany czarne,

• czaple siwe,

• kanię rudą,

• zimorodki.

Znaczną część najcenniejszych obszarów obejmują formy ochrony przyrody oraz sieć Natura 2000.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z kolonizacją olęderską, rozwojem rolnictwa oraz tradycjami rzemieślniczymi.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• historyczne centrum Nowego Tomyśla,

• zabytki Zbąszynia,

• kościoły Opalenicy,

• zespoły pałacowo-parkowe regionu,

• budynki związane z tradycją chmielarską,

• dawne osady olęderskie.

Zbąszyń – miasto nad jeziorem

Zbąszyń jest jednym z najbardziej malowniczo położonych miast zachodniej Wielkopolski. Położenie nad Jeziorem Błędno od wieków sprzyjało rozwojowi handlu, rybołówstwa i turystyki.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje bardzo dobre warunki do wypoczynku aktywnego.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Jezioro Błędno,

• dolinę Obry,

• Nowy Tomyśl,

• Zbąszyń,

• szlaki rowerowe,

• tereny leśne Miedzichowa.

Popularne formy aktywności to:

• kajakarstwo,

• żeglarstwo,

• wędkarstwo,

• turystyka rowerowa,

• nordic walking,

• obserwacja ptaków.

Jezioro Błędno – centrum rekreacji regionu

Jezioro Błędno należy do najpopularniejszych akwenów rekreacyjnych zachodniej Wielkopolski. Przyciąga turystów korzystających z plaż, przystani i licznych tras wodnych.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Nowotomyski posiada bardzo dobre warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Obry,

• zwiększanie retencji krajobrazowej,

• ochronę jezior,

• rozwój małej retencji,

• zachowanie terenów podmokłych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• wzmacnianie korytarzy ekologicznych.

Duże znaczenie mają również działania związane z poprawą jakości wód jeziornych oraz ochroną zasobów wodnych regionu.

Potencjał rozwojowy

Powiat Nowotomyski należy do najbardziej perspektywicznych regionów zachodniej Wielkopolski.

Najważniejsze atuty to:

• korzystne położenie komunikacyjne,

• silna przedsiębiorczość mieszkańców,

• tradycje chmielarskie i wikliniarskie,

• liczne jeziora i lasy,

• wysoka jakość środowiska,

• potencjał turystyczny,

• rozwijająca się logistyka i przemysł.

W nadchodzących latach szczególnego znaczenia nabierać będą inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych, rozwojem odnawialnych źródeł energii, turystyką przyrodniczą oraz nowoczesnymi usługami logistycznymi. Dzięki połączeniu walorów gospodarczych i przyrodniczych Powiat Nowotomyski pozostaje jednym z najbardziej atrakcyjnych obszarów rozwojowych zachodniej Wielkopolski.