Powiat Ostrzeszowski

Charakterystyka Powiatu Ostrzeszowskiego

Powiat Ostrzeszowski położony jest na południowych krańcach województwa wielkopolskiego, przy granicy z województwem dolnośląskim. To jeden z najbardziej malowniczych regionów południowej Wielkopolski, wyróżniający się pagórkowatym krajobrazem, dużym udziałem lasów oraz stosunkowo dobrze zachowanym środowiskiem naturalnym. W przeciwieństwie do wielu nizinnych obszarów Wielkopolski, krajobraz powiatu jest bardziej urozmaicony, co nadaje mu wyjątkowy charakter.

Siedzibą powiatu są Ostrzeszów – historyczne miasto znane z zachowanych ruin zamku Kazimierza Wielkiego i wielowiekowych tradycji handlowych. W skład powiatu wchodzą również Grabów nad Prosną, Mikstat, Doruchów, Kraszewice, Kobyla Góra, Czajków i Ostrzeszów (gmina wiejska). Region od wieków rozwijał się na pograniczu Wielkopolski i Śląska, co pozostawiło ślady w lokalnej kulturze, architekturze i tradycjach.

Jednym z największych bogactw powiatu są rozległe kompleksy leśne oraz malownicze wzgórza Wzgórz Ostrzeszowskich, które należą do najwyżej położonych terenów Wielkopolski. To właśnie tutaj znajduje się najwyższe naturalne wzniesienie województwa wielkopolskiego.

Współczesny Powiat Ostrzeszowski pozostaje regionem o silnych tradycjach rolniczych i leśnych, ale coraz większą rolę odgrywa również turystyka aktywna, rekreacja oraz działania związane z ochroną przyrody i rozwojem zielonej infrastruktury.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Ostrzeszowski położony jest na obszarze Wzgórz Ostrzeszowskich, które stanowią najbardziej wyniesioną część województwa wielkopolskiego. Krajobraz regionu wyróżnia się łagodnymi wzgórzami, rozległymi lasami i licznymi dolinami rzecznymi.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• Wzgórza Ostrzeszowskie,

• Kobyla Góra,

• dolina Prosny,

• lasy południowej Wielkopolski,

• okolice Mikstatu i Doruchowa,

• tereny pogranicza wielkopolsko-dolnośląskiego.

Region często bywa nazywany „zielonymi wzgórzami Wielkopolski”, ponieważ wyróżnia się na tle bardziej płaskich części województwa.

Wody i retencja

Powiat posiada stosunkowo dobre zasoby wodne jak na warunki południowej Wielkopolski.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Prosna,

• Niesób,

• Łużyca,

• Polska Woda.

Istotne znaczenie mają również:

• zbiornik Blewązka,

• stawy hodowlane,

• śródleśne mokradła,

• doliny rzeczne,

• małe zbiorniki retencyjne.

Prosna – rzeka południowej Wielkopolski

Prosna stanowi najważniejszą rzekę regionu i od wieków wpływa na rozwój osadnictwa oraz gospodarki. Jej dolina pełni funkcję ważnego korytarza ekologicznego oraz naturalnego systemu retencji wspierającego lokalne zasoby wodne.

W warunkach coraz częstszych susz znaczenie ochrony dolin rzecznych oraz terenów podmokłych stale wzrasta.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Ostrzeszowski posiada zróżnicowaną gospodarkę opartą na rolnictwie, przetwórstwie oraz małych i średnich przedsiębiorstwach.

Najważniejsze sektory obejmują:

• rolnictwo,

• przemysł spożywczy,

• przemysł drzewny,

• meblarstwo,

• handel,

• usługi,

• budownictwo.

Na terenach rolniczych dominują:

• zboża,

• kukurydza,

• ziemniaki,

• rzepak,

• rośliny pastewne.

Znaczącą rolę odgrywa również:

• hodowla bydła,

• produkcja mleka,

• hodowla trzody chlewnej.

Pogranicze przedsiębiorczości

Położenie przy granicy województw wielkopolskiego i dolnośląskiego sprzyja rozwojowi handlu oraz działalności usługowej. Wiele lokalnych firm działa na rynku regionalnym, wykorzystując korzystne położenie komunikacyjne regionu.

Lasy i środowisko

Powiat należy do najbardziej zalesionych obszarów południowej Wielkopolski.

Największe kompleksy leśne znajdują się w okolicach:

• Kobylej Góry,

• Mikstatu,

• Doruchowa,

• Czajkowa.

Dominują:

• sosna zwyczajna,

• dąb,

• buk,

• brzoza,

• olsza.

Lasy Wzgórz Ostrzeszowskich

Lasy regionu odgrywają kluczową rolę dla ochrony zasobów wodnych oraz zachowania lokalnego mikroklimatu. Stanowią również ważne ogniwo korytarzy ekologicznych łączących Wielkopolskę z Dolnym Śląskiem.

Pełnią funkcje:

• retencyjne,

• klimatyczne,

• przyrodnicze,

• rekreacyjne,

• gospodarcze.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat posiada wiele cennych siedlisk związanych z lasami i dolinami rzecznymi.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• borsuki,

• bobry.

Wśród ptaków spotkać można:

• żurawie,

• bociany czarne,

• bieliki,

• puchacze,

• myszołowy,

• dzięcioły czarne.

Znaczną część cennych przyrodniczo terenów chronią obszary Natura 2000 oraz lokalne formy ochrony przyrody.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z pograniczem Wielkopolski i Śląska oraz dawnymi szlakami handlowymi.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• ruiny zamku w Ostrzeszowie,

• historyczne centrum Ostrzeszowa,

• zabytki Mikstatu,

• drewniane kościoły regionu,

• pałace i dwory ziemiańskie,

• zabytkowe układy urbanistyczne małych miast.

Ostrzeszów i Kazimierz Wielki

Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem powiatu są ruiny zamku w Ostrzeszowie, wzniesionego z inicjatywy Kazimierz III Wielki. Obiekt stanowi symbol miasta i przypomina o strategicznym znaczeniu regionu w średniowieczu.

Turystyka i rekreacja

Powiat Ostrzeszowski posiada bardzo dobre warunki do rozwoju turystyki aktywnej.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Kobyla Góra,

• Ostrzeszów,

• Wzgórza Ostrzeszowskie,

• dolinę Prosny,

• szlaki rowerowe,

• kompleksy leśne południowej Wielkopolski.

Popularne formy aktywności to:

• turystyka rowerowa,

• nordic walking,

• biegi terenowe,

• grzybobranie,

• obserwacja przyrody,

• turystyka historyczna.

Kobyla Góra – dach Wielkopolski

Kobyla Góra jest najwyższym naturalnym wzniesieniem Wielkopolski. Wzgórze oraz okoliczne tereny przyciągają turystów szukających pięknych widoków i aktywnego wypoczynku.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat posiada bardzo dobre warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę lasów,

• zwiększanie retencji krajobrazowej,

• ochronę doliny Prosny,

• rozwój małej retencji,

• zachowanie mokradeł,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę korytarzy ekologicznych.

Duże kompleksy leśne oraz pagórkowaty krajobraz stanowią naturalną bazę dla działań adaptacyjnych związanych ze zmianami klimatu.

Potencjał rozwojowy

Powiat Ostrzeszowski należy do najbardziej zielonych regionów południowej Wielkopolski.

Najważniejsze atuty to:

• Wzgórza Ostrzeszowskie,

• najwyższe naturalne wzniesienia Wielkopolski,

• wysoka lesistość,

• korzystne położenie przy granicy Dolnego Śląska,

• rozwijająca się turystyka,

• dobre warunki dla rolnictwa,

• wysoka jakość środowiska.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabierać będą inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych, rozwojem turystyki przyrodniczej, odnawialnymi źródłami energii oraz zachowaniem cennych kompleksów leśnych. Dzięki wyjątkowym walorom krajobrazowym i przyrodniczym Powiat Ostrzeszowski ma potencjał stać się jednym z najatrakcyjniejszych obszarów turystyki aktywnej w Wielkopolsce.