Powiat Pyrzycki

Charakterystyka Powiatu Pyrzyckiego

Powiat Pyrzycki położony jest w południowo-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego i należy do najważniejszych regionów rolniczych Pomorza Zachodniego. To kraina żyznych gleb, rozległych pól uprawnych, jezior polodowcowych oraz niewielkich, historycznych miast, których rozwój od wieków związany był z rolnictwem. Dzięki wyjątkowo korzystnym warunkom przyrodniczym region bywa nazywany spichlerzem Pomorza Zachodniego.

Siedzibą powiatu są Pyrzyce – jedno z najstarszych miast Pomorza, którego historia sięga czasów słowiańskich i pierwszych Piastów. W skład powiatu wchodzą również gminy Lipiany, Kozielice, Bielice, Warnice i Przelewice. Mimo stosunkowo niewielkiej liczby mieszkańców region odgrywa znaczącą rolę w produkcji rolnej województwa.

Powiat położony jest na obszarze Równiny Pyrzycko-Stargardzkiej, charakteryzującej się wyjątkowo żyznymi glebami powstałymi na osadach polodowcowych. W połączeniu z korzystnym klimatem stworzyło to jedne z najlepszych warunków rolniczych w północnej Polsce.

Współcześnie Powiat Pyrzycki rozwija się dzięki nowoczesnemu rolnictwu, przetwórstwu spożywczemu oraz odnawialnym źródłom energii. Coraz większą rolę odgrywają także działania związane z ochroną zasobów wodnych i zwiększaniem odporności krajobrazu rolniczego na skutki zmian klimatu.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Pyrzycki wyróżnia się krajobrazem typowym dla najbardziej urodzajnych obszarów Polski północnej.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• Równina Pyrzycko-Stargardzka,

• dolina Płoni,

• Jezioro Miedwie (w pobliżu granic powiatu),

• jeziora Lipiańskie,

• rozległe pola uprawne,

• aleje przydrożne,

• niewielkie kompleksy leśne.

Krajobraz regionu jest otwarty i rolniczy, a liczne wzgórza morenowe zapewniają atrakcyjne panoramy pól i jezior.

Wody i retencja

Mimo dominacji terenów rolniczych wody powierzchniowe odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu regionu.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Płonia,

• Ostrowica,

• Miedwinka,

• Kanał Płoni.

Istotne znaczenie mają również:

• Jezioro Lipiańskie,

• Jezioro Wądół,

• stawy hodowlane,

• mokradła dolinne,

• systemy melioracyjne.

Płonia – rzeka żyznych ziem

Płonia od stuleci wpływa na rozwój rolnictwa w regionie. Jej dolina stanowi ważny korytarz ekologiczny oraz obszar retencji naturalnej, szczególnie istotny dla krajobrazu rolniczego.

Coraz większego znaczenia nabierają działania związane z zatrzymywaniem wody w zlewni oraz odbudową małej retencji.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Pyrzycki należy do najważniejszych regionów rolniczych województwa zachodniopomorskiego.

Najważniejsze sektory gospodarki obejmują:

• rolnictwo,

• przetwórstwo spożywcze,

• handel płodami rolnymi,

• energetykę odnawialną,

• usługi,

• budownictwo.

Na terenach rolniczych dominują:

• pszenica,

• rzepak,

• jęczmień,

• buraki cukrowe,

• kukurydza.

Znaczącą rolę odgrywa również:

• produkcja mleka,

• hodowla bydła,

• hodowla trzody chlewnej,

• produkcja drobiarska.

Pyrzycka ziemia – jedno z najżyźniejszych miejsc w Polsce

Żyzne czarnoziemy i gleby brunatne należą do największych bogactw regionu. To właśnie dzięki nim Powiat Pyrzycki od wielu lat znajduje się wśród najważniejszych producentów zbóż i rzepaku w Polsce północnej.

Rolnictwo pozostaje głównym filarem lokalnej gospodarki i ważnym elementem krajobrazu kulturowego.

Lasy i środowisko

Powiat należy do najmniej zalesionych obszarów województwa, co wynika z dominacji terenów rolniczych.

Największe kompleksy leśne znajdują się w okolicach:

• Lipian,

• Przelewic,

• Kozielic,

• doliny Płoni.

Dominują:

• sosna zwyczajna,

• dąb,

• buk,

• brzoza,

• olsza.

Lasy pełnią funkcje:

• ochronne,

• retencyjne,

• klimatyczne,

• krajobrazowe,

• przyrodnicze.

Coraz większe znaczenie mają także śródpolne zadrzewienia i pasy zieleni.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Pomimo rolniczego charakteru regionu występuje tu wiele cennych gatunków zwierząt.

Występują tutaj:

• sarny,

• jelenie,

• dziki,

• lisy,

• bobry,

• zające.

Wśród ptaków spotkać można:

• żurawie,

• bociany białe,

• błotniaki,

• bieliki,

• czajki,

• kuropatwy.

Dolina Płoni i okolice jezior stanowią ważne siedliska dla ptaków wodno-błotnych.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Pyrzycki posiada bogatą historię sięgającą początków państwa polskiego.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• średniowieczne mury miejskie w Pyrzycach,

• historyczne centrum Pyrzyc,

• zabytki Lipian,

• gotyckie kościoły regionu,

• pałace i dwory ziemiańskie,

• zabytkowe układy ruralistyczne.

Pyrzyce – jedno z najstarszych miast Pomorza

Pyrzyce należą do najstarszych miast regionu. Zachowane fragmenty murów obronnych oraz historyczny układ urbanistyczny przypominają o wielowiekowej historii tego miejsca.

Turystyka i rekreacja

Choć turystyka nie odgrywa tu tak dużej roli jak nad morzem, region posiada wiele atrakcji dla osób szukających spokoju i kontaktu z naturą.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Arboretum w Przelewicach,

• Pyrzyce,

• Lipiany,

• Jezioro Lipiańskie,

• dolinę Płoni,

• szlaki rowerowe.

Popularne formy aktywności to:

• turystyka rowerowa,

• wędkarstwo,

• obserwacja przyrody,

• spacery krajobrazowe,

• turystyka historyczna.

Arboretum w Przelewicach

Arboretum w Przelewicach należy do najpiękniejszych ogrodów dendrologicznych w Polsce. Kolekcje roślin z różnych części świata przyciągają miłośników przyrody z całego kraju.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Pyrzycki posiada duży potencjał związany z poprawą retencji i ochroną krajobrazu rolniczego.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• rozwój małej retencji,

• ochronę doliny Płoni,

• odbudowę zadrzewień śródpolnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę gleb przed erozją,

• wspieranie rolnictwa zrównoważonego,

• zwiększanie bioróżnorodności terenów rolnych.

W warunkach postępujących zmian klimatu szczególnie istotne staje się zatrzymywanie wody w krajobrazie.

Potencjał rozwojowy

Powiat Pyrzycki należy do najważniejszych regionów rolniczych Pomorza Zachodniego.

Najważniejsze atuty to:

• jedne z najlepszych gleb w Polsce,

• nowoczesne rolnictwo,

• wysoka produktywność gospodarstw,

• rozwijająca się energetyka odnawialna,

• bogate dziedzictwo historyczne,

• korzystne położenie komunikacyjne,

• potencjał rozwoju retencji krajobrazowej.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabierać będą inwestycje związane z gospodarką wodną, nowoczesnym rolnictwem, odnawialnymi źródłami energii oraz ochroną krajobrazu rolniczego. Powiat Pyrzycki posiada wszelkie predyspozycje, aby stać się wzorcowym przykładem zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich Pomorza Zachodniego.