Nadleśnictwo Nowy Targ

Charakterystyka nadleśnictwa

Nadleśnictwo Nowy Targ należy do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie i zarządza lasami położonymi w centralnej części Podhala. Siedziba jednostki znajduje się w Nowym Targu – historycznej stolicy Podhala, położonej pomiędzy Tatrami a Gorcami.

Jednym z największych wyróżników nadleśnictwa jest ogromne zróżnicowanie krajobrazowe. W jego granicach znajdują się zarówno górskie kompleksy leśne Gorców, jak i rozległe tereny torfowiskowe Kotliny Orawsko-Nowotarskiej. Niewiele nadleśnictw w Polsce obejmuje tak odmienne środowiska przyrodnicze.

Historia lokalnych lasów związana była z pasterstwem, gospodarką leśną oraz rozwojem osadnictwa na Podhalu. Drewno przez wieki stanowiło podstawowy materiał budowlany regionu, a lasy dostarczały surowca dla rozwijającego się przemysłu drzewnego i papierniczego.

Obecnie Nadleśnictwo Nowy Targ należy do najważniejszych jednostek Lasów Państwowych zajmujących się ochroną mokradeł, torfowisk i lasów górskich. Szczególne znaczenie mają działania związane z retencją wód, ochroną siedlisk Natura 2000 oraz adaptacją ekosystemów do zmian klimatycznych.

Nadleśnictwo w liczbach

Przyroda i krajobraz

Krajobraz Nadleśnictwa Nowy Targ należy do najbardziej charakterystycznych w polskich Karpatach. Od północy dominują zalesione stoki Gorców, natomiast w centralnej części rozciąga się szeroka Kotlina Orawsko-Nowotarska.

Największym przyrodniczym skarbem regionu są torfowiska wysokie, często nazywane „polską tundrą”. Są to jedne z największych i najlepiej zachowanych kompleksów torfowiskowych w Europie Środkowej.

W części górskiej dominują lasy regla dolnego z udziałem świerka, buka i jodły. W wielu miejscach zachowały się fragmenty naturalnych drzewostanów karpackich.

Charakterystycznym elementem krajobrazu są także rozległe polany i hale będące pozostałością wielowiekowego pasterstwa podhalańskiego.

Wody i retencja

Torfowiska Kotliny Orawsko-Nowotarskiej

To jedne z najważniejszych naturalnych magazynów wody w Polsce. Torfowiska gromadzą ogromne ilości opadów i stopniowo uwalniają je do środowiska.

Źródła Dunajca i Orawy

Lasy nadleśnictwa chronią obszary źródliskowe ważnych rzek dorzecza Wisły i Dunaju.

Mokradła i obszary podmokłe

Występujące tu torfowiska wysokie, przejściowe i niskie odgrywają kluczową rolę w stabilizacji stosunków wodnych regionu.

Programy małej retencji

Nadleśnictwo prowadzi działania związane z renaturyzacją mokradeł, odbudową stosunków wodnych oraz ochroną terenów torfowiskowych.

Gospodarka leśna

Gospodarka leśna prowadzona jest zgodnie z zasadami trwałego i zrównoważonego rozwoju, z dużym naciskiem na funkcje ochronne lasów.

Szczególne znaczenie mają działania związane z przebudową drzewostanów świerkowych i zwiększaniem udziału gatunków zgodnych z naturalnymi siedliskami Karpat.

Prowadzone są także działania mające na celu ochronę gleb, ograniczanie erozji oraz poprawę retencji wodnej.

Ważnym elementem jest certyfikowana gospodarka leśna oraz współpraca z instytucjami zajmującymi się ochroną torfowisk.

Drzewa i ekosystemy

Największy udział mają świerk pospolity, buk zwyczajny i jodła pospolita. Na terenach niższych występują również sosna zwyczajna, brzoza i olsza.

Najcenniejsze siedliska obejmują żyzne buczyny karpackie, bory świerkowe oraz unikalne ekosystemy torfowiskowe.

W wielu miejscach zachowały się starodrzewy będące schronieniem dla rzadkich gatunków ptaków, owadów i grzybów.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Nadleśnictwo Nowy Targ jest ważną ostoją fauny Karpat.

Występują tutaj jelenie, sarny, dziki, wilki, rysie oraz sporadycznie niedźwiedzie przemieszczające się pomiędzy Tatrami, Gorcami i Beskidem Żywieckim.

Bogata jest również awifauna. Spotkać można bociana czarnego, puchacza, sóweczkę, włochatkę oraz liczne gatunki dzięciołów.

Torfowiska stanowią siedlisko wielu rzadkich gatunków owadów, płazów i roślin związanych z terenami podmokłymi.

Rezerwaty i obszary chronione

Na terenie nadleśnictwa znajdują się liczne formy ochrony przyrody:

• obszary Natura 2000 Torfowiska Orawsko-Nowotarskie,

• rezerwat przyrody Bór na Czerwonem,

• rezerwat przyrody Baligówka,

• rezerwat przyrody Puścizna Wielka,

• obszary chronionego krajobrazu,

• pomniki przyrody.

Największą wartość posiadają torfowiska wysokie należące do najcenniejszych obiektów tego typu w Europie.

Turystyka i edukacja leśna

Nadleśnictwo Nowy Targ oferuje wyjątkowe możliwości turystyki przyrodniczej.

Dużą popularnością cieszą się ścieżki edukacyjne prowadzące przez torfowiska, trasy rowerowe wokół Kotliny Orawsko-Nowotarskiej oraz szlaki prowadzące w kierunku Gorców.

Wielu turystów odwiedza rezerwat Bór na Czerwonem, gdzie można obserwować charakterystyczne krajobrazy torfowisk wysokich.

Nadleśnictwo prowadzi również rozbudowaną edukację ekologiczną dotyczącą ochrony mokradeł, lasów karpackich i zmian klimatu.

Ciekawostki

Polska tundra

Torfowiska Orawsko-Nowotarskie należą do największych kompleksów torfowisk wysokich w Europie Środkowej.

Woda dla dwóch zlewisk

Region znajduje się w pobliżu europejskiego działu wodnego pomiędzy dorzeczami Wisły i Dunaju.

Kraina torfu

Przez wieki torf był ważnym surowcem wykorzystywanym przez mieszkańców Podhala.

Widok na Tatry

Z wielu punktów nadleśnictwa rozciągają się panoramy Tatr Zachodnich i Wysokich.

Naturalne magazyny węgla

Torfowiska magazynują ogromne ilości węgla organicznego i mają ogromne znaczenie dla klimatu.

Zielona infrastruktura i środowisko

Nadleśnictwo Nowy Targ należy do najważniejszych elementów zielonej infrastruktury Karpat. Lasy i torfowiska tworzą system odpowiedzialny za ochronę zasobów wodnych, retencję oraz zachowanie bioróżnorodności.

Szczególne znaczenie mają torfowiska, które działają jak ogromne naturalne gąbki magazynujące wodę i ograniczające skutki suszy. Jednocześnie stanowią one jedne z najważniejszych magazynów węgla organicznego w Polsce.

Rozległe kompleksy leśne chronią gleby przed erozją, wspierają stabilność klimatyczną regionu i poprawiają jakość życia mieszkańców Podhala.

Potencjał rozwojowy

Mocne strony

• unikalne torfowiska wysokie,

• duże zasoby wodne,

• wysoka bioróżnorodność,

• atrakcyjne położenie turystyczne.

Wyzwania

• skutki zmian klimatu,

• ochrona mokradeł,

• presja inwestycyjna na Podhalu,

• przebudowa części drzewostanów świerkowych.

Kierunki rozwoju

• renaturyzacja torfowisk,

• rozwój retencji krajobrazowej,

• edukacja ekologiczna,

• ochrona siedlisk Natura 2000,

• rozwój turystyki przyrodniczej.

Nadleśnictwo Nowy Targ należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów południowej Polski. Dzięki połączeniu lasów karpackich, torfowisk i zasobów wodnych odgrywa kluczową rolę w ochronie środowiska oraz zachowaniu naturalnego dziedzictwa Podhala.