Nadleśnictwo Starogard

Nadleśnictwo Starogard należy do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku i obejmuje znaczną część terenów leśnych południowej części województwa pomorskiego. Siedziba jednostki znajduje się w Starogardzie Gdańskim – historycznej stolicy Kociewia i jednym z najstarszych miast Pomorza.

Położenie pomiędzy doliną Wierzycy, Pojezierzem Starogardzkim i obrzeżami Borów Tucholskich sprawia, że obszar nadleśnictwa charakteryzuje się dużą różnorodnością krajobrazową. Występują tutaj zarówno rozległe kompleksy leśne, jak i jeziora polodowcowe, mokradła oraz doliny rzeczne.

Historia miejscowych lasów sięga czasów średniowiecza, kiedy stanowiły zaplecze gospodarcze Pomorza Gdańskiego. Drewno wykorzystywano w budownictwie, stoczniach i rozwijających się miastach regionu. Mimo wielowiekowej działalności człowieka wiele obszarów zachowało wysoką wartość przyrodniczą.

Obecnie Nadleśnictwo Starogard pełni ważną funkcję środowiskową. Lasy chronią zasoby wodne, wspierają zachowanie różnorodności biologicznej oraz stanowią istotny element zielonej infrastruktury Pomorza.

Nadleśnictwo w liczbach

Przyroda i krajobraz

Krajobraz Nadleśnictwa Starogard został ukształtowany przez ostatnie zlodowacenie. Charakterystycznym elementem są pagórkowate moreny, liczne jeziora polodowcowe oraz głęboko wcięte doliny rzeczne.

Największą powierzchnię zajmują bory sosnowe oraz lasy mieszane. W żyźniejszych siedliskach występują buczyny pomorskie i grądy z udziałem dębu oraz grabu.

Szczególnie atrakcyjne krajobrazowo są okolice doliny Wierzycy, która przecina region licznymi zakolami i tworzy mozaikę siedlisk wodnych oraz leśnych.

Znaczną wartość przyrodniczą posiadają także śródleśne jeziora, torfowiska i obszary bagienne, będące ostoją wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt.

Wody i retencja

Dolina Wierzycy

Wierzyca jest najważniejszą rzeką regionu i jednym z głównych elementów przyrodniczych Kociewia. Jej dolina pełni funkcję korytarza ekologicznego o znaczeniu regionalnym.

Jeziora Pojezierza Starogardzkiego

Liczne jeziora polodowcowe pełnią funkcję naturalnych zbiorników retencyjnych i wpływają na lokalny mikroklimat.

Mokradła i torfowiska

Na terenie nadleśnictwa występują liczne siedliska wodno-błotne magazynujące wodę oraz wspierające zachowanie bioróżnorodności.

Mała retencja

Nadleśnictwo prowadzi działania związane z utrzymywaniem zbiorników retencyjnych, ochroną mokradeł i poprawą stosunków wodnych w lasach.

Gospodarka leśna

Gospodarka leśna prowadzona jest zgodnie z zasadami trwałego i zrównoważonego rozwoju.

Szczególny nacisk położono na zwiększanie udziału gatunków liściastych oraz zachowanie zgodności składu gatunkowego z naturalnymi warunkami siedliskowymi Pomorza.

Prowadzone są działania związane z odnowieniami lasu, ochroną siedlisk przyrodniczych oraz zwiększaniem odporności drzewostanów na skutki zmian klimatycznych.

Duże znaczenie ma również ochrona przeciwpożarowa oraz monitoring zdrowotności lasów.

Drzewa i ekosystemy

Dominującymi gatunkami są sosna zwyczajna, buk zwyczajny, dąb szypułkowy oraz świerk pospolity.

Najcenniejsze siedliska obejmują buczyny pomorskie, grądy, olsy i łęgi związane z dolinami rzecznymi.

W wielu miejscach zachowały się starodrzewy będące schronieniem dla licznych gatunków ptaków, owadów i ssaków.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Nadleśnictwo Starogard jest ważną ostoją fauny Pomorza.

Występują tutaj jelenie, sarny, dziki, bobry, wydry oraz coraz częściej obserwowane wilki przemieszczające się pomiędzy kompleksami leśnymi Pomorza.

Bogata jest również awifauna. Spotkać można bielika, bociana czarnego, żurawia, kanię rudą oraz wiele gatunków związanych z jeziorami i terenami podmokłymi.

Znaczną rolę odgrywają obszary Natura 2000 chroniące najcenniejsze siedliska i gatunki regionu.

Rezerwaty i obszary chronione

Na terenie nadleśnictwa znajdują się liczne formy ochrony przyrody:

• obszary Natura 2000,

• rezerwaty przyrody,

• obszary chronionego krajobrazu,

• pomniki przyrody,

• użytki ekologiczne.

Szczególną wartość posiadają dolina Wierzycy, śródleśne jeziora oraz fragmenty naturalnych buczyn pomorskich.

Turystyka i edukacja leśna

Nadleśnictwo Starogard oferuje bardzo dobre warunki do turystyki przyrodniczej.

Przez jego teren przebiegają liczne szlaki piesze, rowerowe i kajakowe związane z doliną Wierzycy oraz jeziorami Kociewia.

Dużą popularnością cieszą się trasy prowadzące przez lasy, jeziora i malownicze wzgórza morenowe.

Nadleśnictwo prowadzi również działania edukacyjne promujące wiedzę o lasach Pomorza i ochronie środowiska.

Ciekawostki

Serce Kociewia

Nadleśnictwo położone jest w historycznym centrum regionu Kociewia.

Kraina jezior i lasów

Na stosunkowo niewielkim obszarze występuje wyjątkowo duże nagromadzenie jezior polodowcowych.

Dolina Wierzycy

Jedna z najcenniejszych przyrodniczo dolin rzecznych Pomorza przebiega przez obszar nadleśnictwa.

Pomorskie buczyny

W wielu miejscach zachowały się charakterystyczne dla regionu buczyny pomorskie.

Zielone zaplecze Starogardu Gdańskiego

Lasy od wieków wpływają na rozwój gospodarczy i krajobraz miasta.

Zielona infrastruktura i środowisko

Nadleśnictwo Starogard jest jednym z kluczowych elementów zielonej infrastruktury Kociewia i południowego Pomorza. Lasy magazynują wodę, poprawiają jakość powietrza oraz wspierają zachowanie różnorodności biologicznej.

Szczególnie istotną rolę odgrywają jeziora, mokradła i doliny rzeczne. Dzięki nim możliwe jest zwiększanie odporności środowiska na skutki suszy i ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Rozległe kompleksy leśne pełnią także funkcję pochłaniaczy CO₂ i wspierają adaptację regionu do zmian klimatu.

Potencjał rozwojowy

Mocne strony

• bogactwo jezior i lasów,

• wysoka bioróżnorodność,

• dolina Wierzycy,

• rozwinięta turystyka przyrodnicza.

Wyzwania

• skutki zmian klimatu,

• ochrona zasobów wodnych,

• presja rekreacyjna,

• zachowanie cennych siedlisk mokradłowych.

Kierunki rozwoju

• rozwój retencji krajobrazowej,

• ochrona mokradeł i jezior,

• edukacja ekologiczna,

• rozwój turystyki przyrodniczej,

• wzmacnianie ochrony obszarów Natura 2000.

Nadleśnictwo Starogard należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów Kociewia. Dzięki połączeniu lasów, jezior, mokradeł i dolin rzecznych odgrywa kluczową rolę w ochronie środowiska oraz zasobów wodnych Pomorza.