Powiat Nyski

Charakterystyka powiatu

Powiat Nyski to jeden z najbardziej zróżnicowanych i najciekawszych przyrodniczo regionów województwa opolskiego. Położony w południowo-zachodniej części województwa, na pograniczu Polski i Czech, obejmuje zarówno nizinne doliny rzeczne, jak i fragmenty Sudetów Wschodnich z Górami Opawskimi. Jest największym pod względem liczby mieszkańców powiatem Opolszczyzny i drugim pod względem powierzchni.

Siedzibą powiatu jest Nysa – historyczne miasto nazywane niegdyś „śląskim Rzymem”, słynące z zabytków, fortyfikacji i położenia nad Jeziorem Nyskim. Powiat obejmuje dziewięć gmin, w tym popularne turystycznie Głuchołazy, Paczków i Otmuchów. Jego ogromnym atutem jest połączenie walorów przyrodniczych, bogatej historii oraz rozwijającej się turystyki związanej z jeziorami i górami.

To właśnie tutaj znajdują się jedne z najważniejszych zbiorników retencyjnych południowej Polski oraz najwyższe wzniesienia województwa opolskiego.

Powiat w liczbach

Powiat zajmuje powierzchnię około 1224 km² i należy do największych jednostek administracyjnych województwa opolskiego.

Przyroda i krajobraz

Powiat Nyski wyróżnia się niezwykłą różnorodnością krajobrazów. W północnej części dominują równiny i tereny rolnicze Obniżenia Otmuchowskiego, natomiast południe regionu obejmuje pasma Gór Opawskich będących częścią Sudetów Wschodnich.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• Góry Opawskie,

• Obniżenie Otmuchowskie,

• dolina Nysy Kłodzkiej,

• Jezioro Nyskie,

• Jezioro Otmuchowskie,

• rozległe tereny rolnicze wokół Nysy i Otmuchowa.

Biskupia Kopa, najwyższy szczyt województwa opolskiego, jest jednym z najważniejszych symboli regionu i celem licznych wycieczek turystycznych.

Wody i retencja

Powiat Nyski jest jednym z najważniejszych obszarów gospodarki wodnej w południowo-zachodniej Polsce.

Najważniejszą rzeką jest Nysa Kłodzka, która przepływa przez znaczną część regionu i zasila dwa ogromne zbiorniki retencyjne:

• Jezioro Otmuchowskie,

• Jezioro Nyskie.

Jezioro Nyskie zajmuje powierzchnię ponad 2000 hektarów i gromadzi około 123 mln m³ wody. Powstało jako zbiornik retencyjny i przeciwpowodziowy, a obecnie pełni również funkcje energetyczne, turystyczne i przyrodnicze.

Jeziora Nyskie i Otmuchowskie – wodne serce Opolszczyzny

Trudno znaleźć drugi powiat w województwie opolskim, w którym gospodarka wodna odgrywałaby tak dużą rolę. Jeziora Nyskie i Otmuchowskie tworzą jeden z największych systemów retencyjnych w dorzeczu Odry.

Ich znaczenie obejmuje:

• ochronę przeciwpowodziową,

• magazynowanie wody na czas suszy,

• produkcję energii,

• rozwój turystyki,

• ochronę ptaków wodnych.

To wzorcowy przykład infrastruktury, która łączy funkcje gospodarcze i środowiskowe.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat posiada jedne z najlepszych warunków rolniczych na Opolszczyźnie.

Dominują uprawy:

• pszenicy,

• rzepaku,

• buraków cukrowych,

• kukurydzy,

• jęczmienia,

• warzyw.

Ważną rolę odgrywa również hodowla bydła i trzody chlewnej.

Gospodarka regionu opiera się także na:

• przemyśle spożywczym,

• budownictwie,

• usługach,

• handlu przygranicznym,

• turystyce.

Turystyka jezior i gór

Powiat Nyski należy do najważniejszych kierunków turystycznych województwa opolskiego. Łączy bowiem atrakcje górskie z dużymi zbiornikami wodnymi.

To rzadko spotykane połączenie sprawia, że region przyciąga:

• żeglarzy,

• rowerzystów,

• kajakarzy,

• piechurów,

• miłośników przyrody.

Lasy i środowisko

Największe kompleksy leśne występują w południowej części powiatu, szczególnie na terenie Gór Opawskich.

Dominują:

• buk,

• świerk,

• jodła,

• sosna,

• dąb.

Lasy pełnią kluczową funkcję retencyjną i przeciwerozyjną, szczególnie na terenach górskich. Są również niezwykle ważnym elementem ochrony zasobów wodnych Nysy Kłodzkiej i jej dopływów.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Nyski należy do najcenniejszych przyrodniczo regionów województwa opolskiego.

W Górach Opawskich występują:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• borsuki,

• lisy.

Natomiast Jezioro Nyskie i Jezioro Otmuchowskie są jednymi z najważniejszych ostoi ptaków wodnych w południowej Polsce.

Można obserwować między innymi:

• bieliki,

• rybitwy,

• kormorany,

• czaple,

• gęsi,

• żurawie.

Obszar zbiornika nyskiego objęty jest ochroną w ramach sieci Natura 2000.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat posiada wyjątkowo bogate dziedzictwo historyczne.

Najważniejsze zabytki to:

• Twierdza Nysa,

• Bazylika św. Jakuba i św. Agnieszki w Nysie,

• zabytkowe centrum Paczkowa,

• zamek biskupi w Otmuchowie,

• fortyfikacje Nysy,

• liczne pałace i kościoły regionu.

Paczków – polskie Carcassonne

Paczków należy do najlepiej zachowanych średniowiecznych miast obronnych w Polsce. Zachowane mury miejskie i baszty sprawiają, że miasto często porównywane jest do słynnego francuskiego Carcassonne.

Nysa – śląski Rzym

Nysa przez stulecia była jednym z najważniejszych ośrodków biskupich Śląska. Liczba zabytków sakralnych i historycznych sprawia, że należy do najcenniejszych historycznie miast województwa opolskiego.

Turystyka i rekreacja

Powiat Nyski jest turystycznym liderem Opolszczyzny.

Największe atrakcje obejmują:

• Jezioro Nyskie,

• Jezioro Otmuchowskie,

• Góry Opawskie,

• Biskupią Kopę,

• Twierdzę Nysa,

• Paczków,

• Otmuchów,

• Głuchołazy.

Rozwinięta jest:

• turystyka rowerowa,

• górska,

• wodna,

• żeglarska,

• historyczna,

• przyrodnicza.

Latem okolice Jeziora Nyskiego należą do najczęściej odwiedzanych miejsc wypoczynkowych województwa.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Nyski jest jednym z najbardziej interesujących obszarów dla idei Zielopolis.

Kluczowe znaczenie mają:

• zbiorniki retencyjne,

• ochrona doliny Nysy Kłodzkiej,

• gospodarka przeciwpowodziowa,

• ochrona ptaków wodnych,

• rozwój OZE,

• adaptacja do zmian klimatu,

• zwiększanie retencji krajobrazowej,

• ochrona terenów górskich.

Powiat już dziś pełni funkcję naturalnego magazynu wody dla znacznej części regionu, a dalsze inwestycje w błękitno-zieloną infrastrukturę mogą jeszcze bardziej zwiększyć jego znaczenie.

Potencjał rozwojowy

Powiat Nyski posiada jeden z największych potencjałów rozwojowych na Opolszczyźnie. Łączy bowiem atuty dużego ośrodka miejskiego, regionu turystycznego, obszaru rolniczego i ważnego centrum gospodarki wodnej.

Najważniejsze atuty regionu to:

• Jezioro Nyskie i Jezioro Otmuchowskie,

• Góry Opawskie,

• położenie przy granicy z Czechami,

• rozwinięta turystyka,

• bogate dziedzictwo historyczne,

• duże znaczenie retencji i gospodarki wodnej.

W najbliższych latach szczególnie ważne mogą być inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych, turystyką aktywną, energetyką odnawialną oraz rozwojem infrastruktury rekreacyjnej wokół jezior. Powiat Nyski ma wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z najważniejszych przykładów harmonijnego połączenia przyrody, gospodarki wodnej i turystyki w południowej Polsce.